Cách tính lượng khí thải carbon của chuyến bay

Ngành hàng không chiếm khoảng 2,5% lượng khí thải CO2 toàn cầu, nhưng với người bay thường xuyên, phần khí thải của cá nhân cao hơn nhiều. Biết lượng khí thải carbon từ các chuyến bay của mình là bước đầu tiên để đưa ra những quyết định đi lại có ý thức hơn. Hướng dẫn này giải thích cách ước tính khí thải chuyến bay, những yếu tố quan trọng nhất và những gì bạn có thể làm để giảm tác động.

Cơ bản: khí thải chuyến bay được tính thế nào

Lượng khí thải carbon của chuyến bay phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng công thức cốt lõi rất đơn giản:

CO2 (kg) = Quãng đường (km) x Hệ số phát thải (kg CO2 trên mỗi hành khách-km) x Hệ số hạng ghế

Hệ số phát thải phụ thuộc vào độ dài chuyến bay vì cất cánh và lấy độ cao là những giai đoạn tốn nhiên liệu nhất. Chuyến bay chặng ngắn đốt nhiều nhiên liệu trên mỗi kilômét hơn chuyến bay đường dài, vì cất cánh và lấy độ cao chiếm phần lớn hơn trong một hành trình ngắn.

Phương pháp DEFRA

Một trong những nguồn hệ số phát thải chuyến bay được dùng rộng rãi nhất là bộ hệ số quy đổi khí nhà kính của chính phủ Vương quốc Anh, thường gọi là hệ số DEFRA và hiện do Bộ An ninh Năng lượng và Net Zero (DESNZ) công bố mỗi năm. Các hệ số này tính đến:

• Nhóm quãng đường bay: các hệ số này tách riêng chuyến bay nội địa Anh, chuyến bay chặng ngắn và đường dài đến hoặc đi từ Anh, cùng các chuyến bay quốc tế giữa những nước khác, vì lượng nhiên liệu đốt trên mỗi kilômét thay đổi theo quãng đường.
• Cưỡng bức bức xạ: các hệ số được công bố có và không có hiệu ứng làm ấm bổ sung của khí thải ở độ cao lớn (vệt ngưng tụ, NOx). Kết quả chênh lệch rất nhiều tùy theo phiên bản mà công cụ tính sử dụng.
• Tỷ lệ lấp đầy trung bình: các hệ số giả định tỷ lệ lấp đầy điển hình của chuyến bay thương mại.
• Nhiên liệu đốt trên mỗi hành khách-km: dựa trên mức trung bình của đội bay, gồm cả máy bay hiện đại lẫn máy bay đời cũ.

FlightLog dùng các hệ số trên mỗi ki-lô-mét dựa trên số liệu DEFRA, điều chỉnh theo hạng ghế, để ước tính lượng khí thải carbon của mỗi chuyến bay bạn ghi lại. Đây là con số ước tính dựa trên quãng đường và hạng ghế, không phải số đo lượng nhiên liệu thực tế đã đốt trên chuyến bay của bạn.

Hạng ghế ảnh hưởng thế nào đến khí thải

Khoang bạn ngồi ảnh hưởng rất lớn đến lượng khí thải tính cho ghế của bạn. Ghế hạng Thương gia và hạng Nhất chiếm nhiều diện tích sàn hơn, nên ít hành khách hơn cùng chia lượng nhiên liệu mà máy bay đốt. Các hệ số điển hình trên chặng đường dài, so với hạng Phổ thông:

Trên một chuyến bay đường dài, một ghế hạng Nhất có thể chiếm gấp bốn lần lượng CO2 của một ghế hạng Phổ thông trên cùng máy bay. Hệ số chính xác thay đổi theo độ dài chuyến bay (trên các chuyến bay đường ngắn, cùng những hệ số này tính một ghế hạng Thương gia bằng 1,5 lần một ghế hạng Phổ thông), và mỗi hãng bố trí khoang hành khách theo cách riêng.

Đặt các con số vào bối cảnh

Số kilôgam CO2 thô khó hình dung, nên các phép quy đổi sẽ giúp ích. Hai phép quy đổi thường dùng:

• Cây xanh: người ta thường nói một cây trưởng thành hấp thụ khoảng 22 kg CO2 mỗi năm.
• Số kilômét lái ô tô: cũng theo bộ hệ số của Anh, một chiếc ô tô trung bình (không rõ loại nhiên liệu) thải khoảng 167 g CO2e mỗi kilômét.

Ví dụ, một chuyến bay khứ hồi hạng Phổ thông giữa Paris và New York thải khoảng 1.300 kg CO2e cho mỗi hành khách khi ước tính bằng các hệ số này, có tính cưỡng bức bức xạ. Con số đó gần bằng lái một chiếc ô tô trung bình 7.800 km, hoặc lượng hấp thụ trong một năm thường được gán cho khoảng 59 cây. Những công cụ chỉ tính CO2 từ nhiên liệu cho ra con số thấp hơn, vì vậy hãy luôn so sánh các con số tính theo cùng một phương pháp.

Mẹo thiết thực để giảm khí thải chuyến bay

1. Chọn chuyến bay thẳng

Cất cánh và lấy độ cao tốn nhiên liệu nhất, và một chặng nối chuyến thêm một lần cất cánh nữa, thường còn kèm đường bay dài hơn. Trên cùng quãng đường, chuyến bay thẳng thường thải ít CO2 hơn hành trình nối chuyến, nên hãy ưu tiên bay thẳng khi chênh lệch giá không nhiều.

2. Cân nhắc hạng ghế

Như bảng trên cho thấy, hạng ghế làm thay đổi đáng kể lượng khí thải của cá nhân bạn. Một ghế hạng Thương gia trên chuyến bay đường dài được tính gấp 2,9 lần lượng CO2 của ghế hạng Phổ thông trên cùng chuyến bay.

3. Ưu tiên máy bay thế hệ mới

Theo các nhà sản xuất, những máy bay thế hệ mới như Airbus A350 và Boeing 787 được thiết kế để tiêu thụ ít hơn khoảng 20-25% nhiên liệu so với thế hệ mà chúng thay thế. Hãng bay thường cho biết loại máy bay khi bạn đặt vé. Trong FlightLog, mỗi chuyến bay có thể lưu loại máy bay và số đăng ký, và bộ sưu tập máy bay mở khóa một thẻ cho các loại máy bay bạn đã đi.

4. Cân nhắc đi tàu cho quãng đường ngắn

Trên những tuyến dài vài trăm kilômét có tàu cao tốc, như Paris đi London, tàu hỏa thường chỉ thải một phần nhỏ lượng CO2 so với chuyến bay tương đương.

5. Theo dõi những chuyến bạn bay

Bạn không thể giảm thứ mình không đo. FlightLog hiển thị lượng carbon ước tính của từng chuyến bay và thống kê theo từng năm, để bạn thấy thói quen bay của mình thay đổi ra sao theo thời gian.

Bắt đầu theo dõi lượng khí thải carbon của bạn

FlightLog ước tính lượng khí thải carbon của mỗi chuyến bay bằng các hệ số dựa trên số liệu DEFRA, theo hạng ghế. Để điền nhanh lịch sử bay, hãy quét thẻ lên máy bay, nhập ảnh email xác nhận đặt chỗ hoặc nhập chuyến bay từ ứng dụng khác. Tải FlightLog miễn phí và xem tác động của bạn ngay từ chuyến bay đầu tiên.