วิธีคำนวณรอยเท้าคาร์บอนจากเที่ยวบินของคุณ

การบินคิดเป็นราว 2.5% ของการปล่อย CO2 ทั่วโลก แต่สำหรับคนที่บินบ่อย สัดส่วนส่วนตัวสูงกว่านั้นมาก การรู้รอยเท้าคาร์บอนจากเที่ยวบินของตัวเองคือก้าวแรกของการตัดสินใจเดินทางอย่างมีสติมากขึ้น คู่มือนี้อธิบายว่าการปล่อยก๊าซจากเที่ยวบินประมาณการอย่างไร ปัจจัยไหนสำคัญที่สุด และคุณทำอะไรได้บ้างเพื่อลดผลกระทบ

พื้นฐาน: คำนวณการปล่อยก๊าซจากเที่ยวบินอย่างไร

การปล่อยคาร์บอนจากเที่ยวบินขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย แต่สูตรหลักนั้นเรียบง่าย:

CO2 (กก.) = ระยะทาง (กม.) x ค่าสัมประสิทธิ์การปล่อย (กก. CO2 ต่อผู้โดยสาร-กม.) x ตัวคูณตามชั้นโดยสาร

ค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยขึ้นอยู่กับระยะทางของเที่ยวบิน เพราะช่วงขึ้นบินและไต่ระดับเป็นช่วงที่ใช้เชื้อเพลิงมากที่สุด เที่ยวบินระยะสั้นจึงเผาผลาญเชื้อเพลิงต่อกิโลเมตรมากกว่าเที่ยวบินระยะไกล เนื่องจากช่วงขึ้นบินและไต่ระดับกินสัดส่วนที่ใหญ่กว่าของการเดินทางระยะสั้น

วิธีการของ DEFRA

แหล่งค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซจากเที่ยวบินที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดแหล่งหนึ่งคือค่าสัมประสิทธิ์การแปลงก๊าซเรือนกระจกของรัฐบาลสหราชอาณาจักร ซึ่งมักเรียกว่าค่าสัมประสิทธิ์ DEFRA และปัจจุบันเผยแพร่ทุกปีโดยกระทรวงความมั่นคงทางพลังงานและการปล่อยสุทธิเป็นศูนย์ (DESNZ) ค่าเหล่านี้คำนึงถึง:

• ประเภทระยะทางของเที่ยวบิน: ค่าเหล่านี้แยกเที่ยวบินภายในสหราชอาณาจักร เที่ยวบินระยะสั้นและระยะไกลที่เข้าออกสหราชอาณาจักร และเที่ยวบินระหว่างประเทศอื่นๆ ออกจากกัน เพราะการใช้เชื้อเพลิงต่อกิโลเมตรเปลี่ยนไปตามระยะทาง
• การบังคับการแผ่รังสี (radiative forcing): ค่าสัมประสิทธิ์เผยแพร่ทั้งแบบที่รวมและไม่รวมผลการทำให้โลกร้อนเพิ่มเติมจากการปล่อยก๊าซที่ระดับความสูง (แนวควบแน่นหรือ contrail, NOx) ผลลัพธ์จึงต่างกันมากขึ้นอยู่กับว่าเครื่องคำนวณใช้แบบไหน
• จำนวนผู้โดยสารเฉลี่ย: ค่าสัมประสิทธิ์ตั้งอยู่บนอัตราการบรรทุกผู้โดยสารโดยทั่วไปของเที่ยวบินพาณิชย์
• การใช้เชื้อเพลิงต่อผู้โดยสาร-กม.: อิงจากค่าเฉลี่ยของฝูงบินที่มีทั้งเครื่องบินรุ่นใหม่และรุ่นเก่าปนกัน

FlightLog ใช้ค่าสัมประสิทธิ์ต่อกิโลเมตรที่อิงตัวเลขของ DEFRA และปรับตามชั้นโดยสาร เพื่อประมาณรอยเท้าคาร์บอนของทุกเที่ยวบินที่คุณบันทึก นี่คือค่าประมาณจากระยะทางและชั้นโดยสาร ไม่ใช่การวัดเชื้อเพลิงที่เผาผลาญจริงบนเที่ยวบินของคุณ

ชั้นโดยสารส่งผลต่อรอยเท้าคาร์บอนอย่างไร

ชั้นโดยสารมีผลอย่างมากต่อรอยเท้าคาร์บอนของที่นั่งคุณ ที่นั่งชั้นธุรกิจและชั้นหนึ่งใช้พื้นที่มากกว่า ผู้โดยสารที่ร่วมแบ่งเชื้อเพลิงของเครื่องบินจึงน้อยลง ตัวคูณโดยทั่วไปสำหรับเที่ยวบินระยะไกลเมื่อเทียบกับชั้นประหยัด มีดังนี้:

บนเที่ยวบินระยะไกล ที่นั่งชั้นหนึ่งอาจคิดเป็น CO2 มากถึงสี่เท่า ของที่นั่งชั้นประหยัดบนเครื่องลำเดียวกัน ตัวคูณที่แน่นอนเปลี่ยนไปตามความยาวของเที่ยวบิน (บนเที่ยวบินระยะสั้น ค่าสัมประสิทธิ์ชุดเดียวกันนับที่นั่งชั้นธุรกิจเป็น 1.5 เท่าของที่นั่งชั้นประหยัด) และแต่ละสายการบินก็จัดห้องโดยสารต่างกัน

มองตัวเลขให้เห็นภาพ

ตัวเลข CO2 เป็นกิโลกรัมนึกภาพได้ยาก การเทียบเคียงจึงช่วยได้ ตัวเทียบที่นิยมใช้มีสองแบบ:

• ต้นไม้: มักกล่าวกันว่าต้นไม้โตเต็มที่หนึ่งต้นดูดซับ CO2 ได้ราว 22 กก. ต่อปี
• ระยะทางขับรถ: ค่าสัมประสิทธิ์ชุดเดียวกันของสหราชอาณาจักรกำหนดให้รถยนต์โดยเฉลี่ย (ไม่ระบุชนิดเชื้อเพลิง) ปล่อยราว 167 กรัม CO2e ต่อกิโลเมตร

ตัวอย่างเช่น เที่ยวบินไปกลับชั้นประหยัดระหว่างปารีสกับนิวยอร์กคิดเป็นราว 1,300 กก. CO2e ต่อผู้โดยสาร เมื่อประมาณด้วยค่าสัมประสิทธิ์เหล่านี้โดยรวมการบังคับการแผ่รังสี ใกล้เคียงกับการขับรถยนต์ขนาดเฉลี่ยเป็นระยะทางราว 7,800 กม. หรือปริมาณที่มักกล่าวกันว่าต้นไม้ราว 59 ต้นดูดซับได้ในหนึ่งปี เครื่องคำนวณที่นับเฉพาะ CO2 จากเชื้อเพลิงจะให้ตัวเลขต่ำกว่านี้ จึงควรเทียบตัวเลขที่มาจากวิธีเดียวกันเสมอ

เคล็ดลับลดการปล่อยก๊าซจากเที่ยวบิน

1. เลือกเที่ยวบินตรง

ช่วงขึ้นบินและไต่ระดับใช้เชื้อเพลิงมากที่สุด และการต่อเครื่องเพิ่มการขึ้นบินอีกครั้ง ซึ่งมักทำให้เส้นทางยาวขึ้นด้วย เที่ยวบินตรงในระยะทางเท่ากันจึงมักปล่อย CO2 น้อยกว่าแผนการเดินทางแบบต่อเครื่อง ถ้าราคาต่างกันไม่มาก ให้เลือกเที่ยวบินตรง

2. ใส่ใจชั้นโดยสาร

ตามที่ตารางด้านบนแสดง ชั้นโดยสารเปลี่ยนรอยเท้าคาร์บอนส่วนตัวของคุณได้มาก ที่นั่งชั้นธุรกิจบนเที่ยวบินระยะไกลคิดเป็น CO2 2.9 เท่าของที่นั่งชั้นประหยัดบนเที่ยวบินเดียวกัน

3. เลือกเครื่องบินรุ่นใหม่

เครื่องบินรุ่นใหม่อย่าง Airbus A350 และ Boeing 787 ถูกออกแบบมาให้ใช้เชื้อเพลิงน้อยกว่ารุ่นที่มาแทนที่ราว 20-25% ตามข้อมูลของผู้ผลิต สายการบินมักแสดงแบบเครื่องบินตอนที่คุณจอง ใน FlightLog ทุกเที่ยวบินเก็บแบบเครื่องบินและทะเบียนเครื่องบินได้ และคอลเลกชันเครื่องบินจะปลดล็อกการ์ดให้แบบที่คุณเคยบิน

4. พิจารณารถไฟสำหรับระยะทางสั้น

บนเส้นทางระยะไม่กี่ร้อยกิโลเมตรที่มีรถไฟความเร็วสูง เช่น ปารีสไปลอนดอน รถไฟมักปล่อย CO2 เพียงเศษเสี้ยวเล็ก ๆ ของเที่ยวบินในเส้นทางเดียวกัน

5. ติดตามสิ่งที่คุณบิน

คุณลดสิ่งที่ไม่ได้วัดไม่ได้ FlightLog แสดงค่าประมาณคาร์บอนของแต่ละเที่ยวบินและสถิติของคุณแยกเป็นรายปี คุณจึงเห็นได้ว่าการบินของคุณเปลี่ยนไปอย่างไรเมื่อเวลาผ่านไป

เริ่มติดตามรอยเท้าคาร์บอนของคุณ

FlightLog ประมาณรอยเท้าคาร์บอนของทุกเที่ยวบินด้วยค่าสัมประสิทธิ์ที่อิงตัวเลขของ DEFRA ตามชั้นโดยสาร หากต้องการเติมประวัติให้ครบอย่างรวดเร็ว ให้สแกนบัตรผ่านขึ้นเครื่อง นำเข้ารูปถ่ายอีเมลยืนยันการจอง หรือนำเข้าเที่ยวบินจากแอปอื่น ดาวน์โหลด FlightLog ได้ฟรีแล้วดูผลกระทบของคุณตั้งแต่เที่ยวบินแรก